کارآمدی بالینی درمان ترکیبی ارتودنسی و پروتز ایمپلنت در نقص دندانی همراه با ناهنجاری دندانی–صورتی

هدف و زمینه

نقص دندانی همراه با ناهنجاری دندانی–صورتی عملکرد دهان، زیبایی صورت و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. رویکردهای پروتزی متعارف اغلب ناهماهنگی اکلوژنی و عدم تعادل اسکلتی زمینه‌ای را برطرف نمی‌کنند. بازتوانی پروتزی ایمپلنت به‌عنوان استاندارد طلایی جایگزینی دندان‌های از دست رفته مطرح است، اما دستیابی به نتیجه بهینه نیاز به موقعیت‌دهی دقیق ایمپلنت، حجم استخوان کافی و اکلوژن هماهنگ دارد. در بیماران با مال اکلوژن یا عدم تقارن دندانی–صورتی، روابط نامناسب بین قوس‌ها می‌تواند به بارگذاری غیرمحوری ایمپلنت، کشش بافت نرم اطراف ایمپلنت و به‌خطر افتادن زیبایی منجر شود و خطر موکوزیت، تحلیل استخوان و شکست پروتز را افزایش دهد. درمان ارتودنسی قبل از کارگذاری ایمپلنت با هدف توزیع مجدد فضاهای بین دندانی، تصحیح کجی دندان‌ها و برقراری صفحه اکلوژنی عملکردی انجام می‌شود تا موقعیت‌دهی ایمپلنت با هدایت پروتزی تسهیل شود. این مطالعه (Medicine (Baltimore)، ۲۰۲۶) کارآمدی بالینی و مزایای مبتنی بر بیمار را برای ترکیب درمان ارتودنسی با بازتوانی پروتزی ایمپلنت در افراد با نقص دندانی و ناهنجاری دندانی–صورتی ارزیابی کرده است.

روش

مطالعه توسط کمیته اخلاق بیمارستان شین‌هوا تأیید شد. در مجموع ۱۰۴ بیمار با نقص دندانی و ناهنجاری دندانی–صورتی تحت درمان بین سپتامبر ۲۰۱۹ و سپتامبر ۲۰۲۴ وارد شدند. گروه کنترل (۵۳ نفر) تنها پروتز ایمپلنت متعارف دریافت کرد. گروه مشاهده (۵۱ نفر) تحت درمان ارتودنسی ثابت (مثلاً سیستم‌های straight-wire یا edgewise) برای توزیع مجدد فضاها، تصحیح مال اکلوژن و تنظیم انحراف محوری قرار گرفت؛ حدود شش ماه پس از ارتودنسی، کارگذاری ایمپلنت و پروتز با همان پروتکل جراحی گروه کنترل انجام شد. ویژگی‌های پایه (سن، جنس، تراکم استخوان، ارتفاع استخوان آلوئولار، سلامت پریودنتال) بین دو گروه قابل مقایسه بود. پیامدها در ۱۲ ماه ارزیابی شد: عملکرد جویدن (نمره ۰–۱۰)، رابطه اکلوژنی (تماس متعادل)، رضایت زیبایی (VAS ۰–۱۰)، عمق پروب اطراف ایمپلنت (PD)، نسبت سایت‌های با PD ≤ ۴ mm، بقای ایمپلنت، عوارض پس از عمل (درد، تورم، موکوزیت، شل شدن ایمپلنت، شکست پروتز) و رضایت کلی بیمار (مقیاس لیکرت ۵ نقطه‌ای). مقایسه‌های آماری با آزمون t، Mann–Whitney U و کای-دو یا دقیق فیشر انجام شد.

نتایج

در ۱۲ ماه، گروه مشاهده نمرات عملکرد جویدن به‌طور معنی‌دار بالاتر (۹/۱۵ در برابر ۸/۲۷؛ P < ۰/۰۰۱)، نسبت بالاتر بیماران با تماس اکلوژنی متعادل (۹۲/۲٪ در برابر ۷۷/۴٪؛ P = ۰/۰۳۷) و رضایت زیبایی بالاتر (VAS ۹/۳۱ در برابر ۸/۳۸؛ P < ۰/۰۰۱) داشت. شرایط بافت نرم اطراف ایمپلنت در گروه مشاهده مطلوب‌تر بود: میانگین عمق پروب ۳/۱۲ mm در برابر ۳/۴۶ mm در گروه کنترل (P = ۰/۰۰۱)، و ۹۲/۲٪ سایت‌ها PD ≤ ۴ mm در برابر ۸۱/۱٪. بقای ایمپلنت در گروه مشاهده ۱۰۰٪ و در کنترل ۹۶/۲٪ بود (تفاوت از نظر آماری معنی‌دار نبود). میزان کل عوارض در گروه مشاهده به‌طور معنی‌دار کمتر بود (۷/۸٪ در برابر ۲۲/۶٪؛ P = ۰/۰۳۷)، با گزارش کمتر درد، تورم، موکوزیت، شل شدن ایمپلنت و شکست پروتز. رضایت کلی بیمار (مقیاس لیکرت) در گروه مشاهده به‌طور معنی‌دار بالاتر بود (۴/۴ در برابر ۳/۸؛ P < ۰/۰۰۱)، و نسبت بیشتری رضایت یا رضایت بسیار گزارش کردند (۹۰/۲٪ در برابر ۷۵/۵٪؛ P = ۰/۰۴۷).

نتیجه‌گیری و ارتباط بالینی

در محدودیت‌های این طراحی گذشته‌نگر، ترکیب درمان ارتودنسی با پروتز ایمپلنت با بهبود عملکرد جویدن، تعادل اکلوژنی بهتر، رضایت زیبایی بالاتر، بافت نرم اطراف ایمپلنت سالم‌تر، عوارض پس از عمل کمتر و رضایت بیشتر بیمار در ۱۲ ماه در مقایسه با پروتز ایمپلنت به‌تنهایی همراه بود. یافته‌ها از ادغام تصحیح ارتودنسی در برنامه درمان پیش از ایمپلنت برای بیماران با نقص دندانی و ناهنجاری دندانی–صورتی برای بهینه‌سازی پیامدهای عملکردی و زیبایی حمایت می‌کنند.

مرجع: Yang J, Sheng H, Wei R. Medicine (Baltimore). 2026;105(5):e47506. PMC12863768. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12863768/